• Can Duru

Havadan Su Elde Etmek Artık Mümkün

Dörtte üçü sularla kaplı olan bir gezegende yaşıyoruz. Buna rağmen dünyamızın içilebilir su miktarı sıkıntılı ve önlem alamadığımız için hızla tükeniyor. Afrika gibi kurak bölgelerde her gün birçok insan susuzluktan hayatını kaybedebiliyor. Bunların yaşanmaması için çaba sarf etsek de yaşanan hızlı nüfus artışının etkileriyle tam anlamıyla mücadele edemiyoruz. Sularımızı kirletmemek, sürdürülebilir adalar oluşturmak, suları tasarruflu kullanmak bir çözüm olabilir. Fakat ne yazık ki bunlar sadece kısa vadede fark yaratabilir. Kullandığımız arabaların egzoz gazlarından, fabrikalardan, madenlerden çıkan atık maddeler sebebiyle ozon tabakasındaki delik her geçen büyüyor ve iklim değişikliğine sebep oluyor. Dünyadaki su kaynaklarımızın tükenme hızı artıyor. Bundan dolayı daha fazla ülke ve topluluk suyun yetersizliği nedeniyle önemli can kayıpları yaşıyor.

Suyun hızla tükendiğini gösteren bir görsel
Suyun hızla tükendiğini gösteren bir görsel

Küresel kıtlığın ortasında yeni su emici malzemeler geliştiriliyor

Araştırmacılar, artan küresel su kıtlığının yıkıcı etkisini hafifletmeye yardımcı olabilecek ürünler geliştiriyor. Yeni teknolojilerin geliştirilmesinden sorumlu Amerika’nın İleri Araştırma Savunma Projeleri Kurumu (DARPA), bitkilerin canlı kalabilmesi için onların sulanmasına harcanan su miktarını azaltabilecek bir saksı geliştiriyor. Nemi tutmaya yardımcı olan hidrojel kimyasal maddesi ile üretilen saksı, geceleri havadaki nemi emiyor. Sonrasında güneşin etkisiyle hidrojel tanecikleri ısınıyor. Bu ısınmanın etkisiyle bir gecede emilen su serbest bırakılarak bitkiler için nemli ve sağlıklı bir ortam oluşturuluyor.

Nemi yakalayan ve daha sonra ihtiyaç hâlinde bitkiye veren saksı
Nemi yakalayan ve daha sonra ihtiyaç hâlinde bitkiye veren saksı

DARPA’da çalışan araştırmacıların kullandığı hidrojel teknolojisi, yaklaşan su krizini hafifletme yolunda önemli bir rol oynayabilir. Atmosfer, dünya çapındaki göllerde tutulan tatlı suyun yaklaşık %10‘una eşit olacak kadar su içeriyor. Araştırmacıların geliştirdiği teknolojiler ile atmosferdeki su etkili bir biçimde kullanılabilirse gelecekte herkesin hayatını olumsuz etkileyecek su kıtlığının olası sonuçları azaltılabilir.

Şu anda elimizde bulunan teknolojiler ile bitkilerin kullanabilmesi için toplanan çiyler
Şu anda elimizde bulunan teknolojiler ile bitkilerin kullanabilmesi için toplanan çiyler

Sisi yakalayarak suya dönüştüren veya gece yaprakların üzerinde oluşan çiyleri toplayabilen teknolojiler bulunuyor. Her ne kadar elimizde su israfını önleyebilecek bu tip teknolojiler bulunsa da bu yöntemlerin neredeyse hiçbiri evrensel olarak uygulanamıyor. Bunlar gibi teknolojiler sadece sisin yoğun olduğu veya çiy oluşan bölgelerde kullanılabiliyor. Araştırmacılar gelişen teknolojiler ile birlikte, bütün dünyada kullanılabilecek ve havadaki suyu emebilen yeni malzemeler üzerinde çalışıyor.

“Yeni su emici malzemeleri ile ABD’den Atmosferik Su Çıkarma şemsiye programı kapsamında altı projede 45 milyon dolarlık bir yatırım almayı başardık.” – DARPA’da su kıtlığı üzerinde araştırmalarla ilgilenen takımın lideri Seth Cohen

Su emici malzemeler küresel su kıtlığının sonu olabilir

2017 yılında araştırmacılar, metal-organik çerçeveler (MOF’ler) olarak adlandırılan başka bir madde ile dikkat çeken projeler gerçekleştirdi. Atmosferde bulunan MOF’ler, çok kuru miktardaki nemi bile yakalayabiliyor ve ardından güneş enerjisi ile suya dönüştürerek insanların kullanımına bırakabiliyor. MOF’lerı inceleyen, Berkeley’deki Malzeme Bilimcisi Omar Yagh, kurak alanlardaki bitkilerin ve hayvan gibi diğer canlıların su ihtiyacını karşılayabileceklerini belirtti. Öte yandan, bunun mümkün olabilmesi için bu maddelerin dahil olduğu teknolojilerin geliştirilmesi gerektiğini de vurguluyor.

Metal-organik çerçevelerin kullanıldığı küçük güneş enerjisi sistemi
Metal-organik çerçevelerin kullanıldığı küçük güneş enerjisi sistemi

Araştırmacılar, geliştirme aşamasında oldukları su emici malzemeleri havalandırma ve kendi kendini sulayan toprak dahil olmak üzere diğer birçok durumda da kullanmayı umuyor. Şu anda gezegende, herkesin suya ihtiyacı var. Yemek yemeden bir süre dayanmamız mümkün olurken su olmadan ancak birkaç gün hayatta kalabiliriz. Bundan dolayı su kıtlığı geleceğimiz için büyük bir tehdit oluşturuyor. DARPA tarafından finanse edilen projeler, iklim değişikliğinin etkileri ile sudan yoksun olan canlıların hayatta kalma mücadelesine destek olabilmek için havadan sıvı su çıkarmak için en verimli, esnek, çok yönlü ve sürdürülebilir yolu oluşturmaya çalışıyor. Teknolojinin daha iyi bir gelecek için insanlığın yardımcısı olacağına kesin gözüyle bakılıyor. Peki, geleceğimiz için yardım etmenin ötesinde, teknoloji canlıların geleceğini kurtarabilir mi?

Kaynak: Interesting Engineering

Bu içerik Can Duru tarafından gelecekburada.net için hazırlanmıştır ve basılı veya çevrim içi yayınlarda dağıtımı konusunda hakları elinde tutar. Kaynak göstererek (ve link vererek) paylaşabilirsiniz.