• Can Duru

İnsan Gözü mü Yoksa Kamera Göz mü?

Otomotiv endüstrisi doğduğu günden bu yana araçlarımızı sadece mekanik olarak kullandık. Bu deneyimde tamamen bizim gözümüz önemliydi ancak akıllı kameraların arabalarımızda kullanılmasıyla birlikte yeni yönlendiriceler peyda oldu. Örneğin arabalarda yaya tanıma, yabancı nesne tanıma, çarpışma önleyici yapay zekâ destekli kameralar otonom sürüş deneyimi için kullanılmaya başlandı. Yıllar boyunca bilim kurgu filmlerinde ve kitaplarında, kamera görüşüne sahip karakterlere yer verildi. Bir bilim kurgu dizisi olan Star Trek Discovery’nde Teğmen Keyla Detmer karakterinin gözündeki kamera implantını hatırlayanlar olacaktır.

Star Trek Discovery filminden Keyla Detmer karakteri
Star Trek Discovery filminden Keyla Detmer karakteri


Akıllı Kamera Protezi

Filmlerden sıyrıldığımız ve gerçek dünyaya baktığımız zaman, doğal görüşün bir kamera ile sağlanıp sağlanamayacağı şu an için hâlâ büyük bir bilmece. Araştırmacılar bu teknolojiyi gerçek hayata dahil edebilmek ve görme engelli insanlara umut olabilmek için çalışıyor. Bugün dünya çapında 10 milyondan fazla insan, çoğu retina dejenerasyon hastalıkları kaynaklı olmak üzere derin görme bozukluğu ile yaşıyor. UC Santa Barbara’daki (Kaliforniya Üniversitesi) araştırmacılar, tıpkı bir otonom arabadaki gelişmiş bilgisayar görüş sistemi gibi görme engellilere de görme imkânı sağlayan akıllı bir kamera protezi geliştiriyor.


Tıp ve teknoloji alanındaki gelişmelere birlikte gözlerimizin gördüklerini farklı beyin alanlarına nasıl dağıttığı hakkında daha fazla bilgi öğrenebiliyoruz. Bu gelişmelerle birlikte, gerçekten bir kamera ile hasta olan insanlara normal insan görüşünü sağlamak için farklı beyin bölgelerimizde yer alan on ya da yüz binlerce nöronla etkileşime girebilen teknolojiler geliştirmemiz gerektiği aşikâr. Bu kadar büyük rakamlar karşısında elimizdeki teknolojiler düşünüldüğünde insanlara doğal bir görüş yeteneği vermek şu anda araştırmacılar tarafından mümkün görülmüyor. Ancak devam eden çalışmalar gösteriyor ki yakın gelecekte doğal görüşe çok yakın bir kamera görüşü geliştirilebilir.

Parmaklarını sayma görme seviyesine bir örnek
Parmaklarını sayma görme seviyesine bir örnek


Bulanık Görüntüden Kurtulmak Mümkün mü?

Bulanıklıktan kurtulma konusunda devreye yine bilgisayarlar ve onun sağladığı imkânlar giriyor. Bulanıklığı azaltmanın ve görüşü geliştirmenin yolu görüş alanını bilgisayar ile canlandırarak hasta için görüşü basitleştirmek ve iyileştirmek olabilir. Araştırmacılar, elimizdeki teknolojiler ile kişilerin hayatlarını basitleştirmek için hastanın zihninde dünyanın hiper-gerçekçi bir resmini nasıl çizeceğimiz konusunda endişelenmek yerine, gerçek dünyadaki günlük hayatı destekleyen görüş ipuçlarına odaklanılması gerektiğini vurguluyor.


Bir şehirde yolunuzu bulmaya çalışıyorsanız, görüş alanınızda önemli yer işaretlerinin nerede olduğunu ve yakın çevrenizde herhangi bir engel olup olmadığını bilmeniz gerekiyor. Bu nedenle Santa Barbara Üniversitesi’nde geliştirilen kamera implantı projesinde hasta kişiler için görsel olarak dikkat çekici bilgileri vurgulamak, ilgili nesneleri arka plandaki karmaşadan ayırmak ve gözlemciden uzaktaki nesneleri harmanlamaya odaklanılıyor.

Sokakta dikkat edilmesi gerekenlere örnek
Sokakta dikkat edilmesi gerekenlere örnek

Santa Barbara’daki profesörler, şu an için doğal görüşü geri getirmeye odaklanmak yerine, ellerinde olan teknolojilerle birlikte pratik ve faydalı yapay görüş yaratmanın daha iyi olabileceğini düşünüyor. Google Glass veya Microsoft HoloLens gibi ürünlerle görme engellilerin mevcut sinirsel sistemlerinden yararlanarak görme duyularını artırmayı düşünüyor ve sundukları bu yeni araştırma çalışması ile de ilk adımı atmış oluyorlar. Araştırmacıların yeni projeleri görme engelliler için yakınlaştıkça nesnelerin daha parlak görünmesini sağlayabiliyor ve görüş alanlarındaki büyük ve önemli nesneleri yapay zekâ destekli bir kamera ile öne çıkarabiliyor.


Peki, Gelecekte Bu Teknoloji Nasıl Şekillenebilir?

Araştırmacılar yakın gelecekte, nesnelerin parlak görünmesi gibi görüş iyileştirmeleri GPS ile birleştirilerek kullanıcılarına yön vermek, yakın çevrelerindeki yaklaşan tehlikelere karşı uyarmak ve hatta bir kızılötesi sensör kullanarak görünür ışık aralığını genişletmek (biyonik gece görüşünü düşünün) için kullanılmasını bekliyor. Oluşturulan yapay görüşün kalitesi belirli bir seviyeye ulaştığında, görme engelli insanların keşfedebileceği birçok görü ortaya çıkabilir.

Gece görüşü
Gece görüşü

Atılması gereken birçok adım olmasına rağmen insanlara yardım edebilmek ve onlara bir görüş imkânı sunabilmek için araştırmacılar tüm güçleriyle çalışıyor. Yakın gelecekte bilim kurgu filmlerinden gördüğümüz kamera gözlü insanlar ile tanışmamız pek de uzak görünmüyor. Sadece teknolojinin geliştirilmesi için biraz zaman gerekiyor.

Kaynak: Medium Bu içerik Can Duru tarafından gelecekburada.net için hazırlanmıştır ve basılı veya çevrim içi yayınlarda dağıtımı konusunda hakları elinde tutar. Kaynak göstererek (ve link vererek) paylaşabilirsiniz.