• Can Duru

Mekanik Dış İskeletler ile Hayat Daha Kolay

Günümüzde sadece Amerika’da her yıl ortalama 1.000 işçi iş kazalarından dolayı yaşamını yitiriyor. Amerika’da yaşanan durum Türkiye de dahil olmak üzere tüm dünyada genel bir problem olarak karşımıza çıkıyor. Her ne kadar işçi güvenliği için baret, uyulması gereken kurallar gibi önlemler alınsa da bu durumun önüne henüz geçilebilmiş değil. Birçok işçi para kazanmaya çalışırken kendi canlarını tehlikeye atacak durumlara girebiliyor. Peki, bu duruma yeni teknolojiler ile bir çözüm üretilebilmesi mümkün mü?

İş kazasında yaralanmış bir çalışan
İş kazasında yaralanmış bir çalışan

Amerika merkezli çizgi roman şirketi Marvel’ın kullandığı Iron Man (Demir Adam) kurgusal karakteri gibi demirden yapılmış bir zırh, işçilerin ağır yükler kaldırmasının gerektiği işlerde onlara yardımcı olabilir. Amerika’da bulunan Kaliforniya Üniversitesi’ndeki Berkeley İnsan Mühendisliği Laboratuvarı tarafından kurulan SuitX adındaki şirket, Iron Man’ın zırhına benzeyen ve ağır kaldırma gerektiren iş kollarında yaralanmaları önleyebilen bir dış iskelet geliştiriyor.

Mekanik iskeletin üretim sektöründeki kullanımı
Mekanik iskeletin üretim sektöründeki kullanımı

Pandeminin tüm dünyayı etkisi altına almasıyla birlikte e-ticaret sektöründe hızlı bir büyüme yaşandı ve bu büyüme devam ediyor. Amazon gibi büyük şirketler, yoğun isteklere hızlı bir şekilde cevap verebilmek için depolarındaki çalışan sayılarını arttırdı. Hatta birçok insan tarafından depo robotlarına duyulan ihtiyaç gündeme geldi. Yoğun mesailerle çalışan depodaki çalışanlar, ağır yükler ile baş başa kalabiliyor ve bu durum onların sağlığını kötü yönde etkileyebiliyor. Belki bu ağır yükler ölümcül sonuçlara neden olmuyor fakat uzun çalışma saatleri boyunca bu ağırlığın oluşturduğu baskıya maruz kalmak, gelecek yıllarda fıtık gibi omurilikte yaşanabilecek ciddi sorunlara sebep olabilir. SuitX’in geliştirdiği mekanik dış iskelet kullanılarak, hem gelen yoğun istekleri karşılayabilmek için depo çalışanlarının verimliliği arttırılabilir hem de ağır yüklerin sebep olabileceği yaralanmalar önlenebilir.

SuitX’in iskeletinin inşaat sektöründeki kullanımını anlatan bir video

Otomasyon sektöründe araştırmalarını yürüten İngiltere merkezli Interact Analizi’nin raporuna göre 2025 yılına kadar e-ticaret ürünlerine yönelik artan talebi karşılamak için tüm dünyada yaklaşık 28.500 yeni deponun inşa edileceği düşünülüyor. Artan depo sayısı ile doğru orantıda çalışanlara düşen iş yükü miktarı da artıyor. Boston Dynamics’in yeni robotu Stretch gibi robotlar, iş yükünün bir kısmını üstlenme konusunda her ne kadar hayati bir rol oynasa da depoları yönetmek, düzenlemek gibi konularda insan iş gücüne olan ihtiyaç halen bulunuyor. SuitX’in ‘giyilebilir robotlar’ olarak da anılan dış iskeleti, insanların ağır iş makinelerine ihtiyaç duyacağı kaldırma işlerini gerçekleştirmelerini sağlıyor ve bu şekilde hem çalışanların işini hızlandırmış oluyor hem de onların yaralanmasını önlüyor.


Mekanik İsketletler ile İnsanlar için Yeni İmkanlar

SuitX şirketi şu anda ShoulderX, BackX ve LegX‘i ürünlerini müşterilerine sunuyor. Şirketin geliştirdiği bu iskeletler yalnızca kullanıcıların ağır malzemeleri kaldırmasına izin vermekle kalmıyor aynı zamanda felçli insanların yürümesine yardımcı olma potansiyelini de barındırıyor. Felçli insanlar için vücuttan ayrı bir iskelet görevini görüyor ve iskeletin sistemine verilen komutlar sayesinde insanların ayağa kalkmasını hatta yürüyebilmesini sağlayabiliyor.

Daha az kuvvet ile iş yapmayı sağlayan bir BackX iskeleti
Daha az kuvvet ile iş yapmayı sağlayan bir BackX iskeleti

Bu iskeletler temel olarak kas yorgunluğunu azaltmak için üretiliyor. Sırt, omuz ve dizlere entegre edilen destekleyici dış iskelet sayesinde vücuda binen yükü azaltıyor ve bu sayede kas aktivitesini %50 azaltarak, kas yaralanması riskini de önemli ölçüde düşürüyor. İlk denemeleri askerî ve tıbbi alanda yapılan bu iskeletler dayanıklılık gibi birçok testten başarıyla geçebildi ve şu anda da geliştirilmeye devam ediliyor.


SuitX’in ürünleri henüz başlarda olmasına rağmen insanlara felçli kişileri yürütmek, ağır yükleri daha az efor sarf ederek kaldırmak gibi birçok olanak sunuyor. Yakın bir gelecekte, mekanik iskeletlerin sayısının artmasıyla birlikte şu anda park alanlarınıza izinsiz bir şekilde park eden arabaları kaldırmak gibi yapmamızın mümkün olmadığı şeyleri bu iskeletler sayesinde yapmamız mümkün olabilir. Peki, gelecekte inanılmaz derecede güce sahip olan bu iskeletlerin kötü amaçlar için kullanıldığına şahit olabilir miyiz?

Kaynak: Interesting Engineering



Bu içerik Can Duru tarafından gelecekburada.net için hazırlanmıştır ve basılı veya çevrim içi yayınlarda dağıtımı konusunda hakları elinde tutar. Kaynak göstererek (ve link vererek) paylaşabilirsiniz.