• Can Duru

Robotlar Köstebek Görevi Görebilir mi?

Sağlık, taşımacılık ve teknoloji gibi birçok alanda yapay zekânın kullanıldığını biliyoruz. Peki sizce yapay zekâ destekli bir teknoloji askerî alanda kullanılabilir mi? Birçok insan yer altına gömülü olan mayınlardan dolayı hayatını kaybediyor. Bu durum için uzmanlar eğitilerek özel kıyafetler geliştirilmiş olsa da bombalar yer altında olduğu için hepsini tespit edebilmek mümkün olmuyor ve tespit edilemeyen bu bombalar birçok trajediye sebep oluyor.

Bombaların tespit edilmesi için kullanılan cihaz
Bombaların tespit edilmesi için kullanılan cihaz

Amerika’nın önde gelen teknoloji üniversitelerinden biri Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) çalışmalar yürüten araştırmacılar, tasarımları araştırma yazılarının yayınlandığı veri tabanı arXiv’de bir makalede yayınlanan, yeryüzünün altına girebilen ve aynı bir köstebek gibi çevresini algılayan robotik bir kazıcı parmak geliştirdi. Araştırmacılar, geliştirdikleri robota kazıcı parmak anlamına gelen “Digger Finger” ismini verdiler ve bu robot, temelde kum ve çakıl gibi tanecikli malzemeye gömülü nesnelerin şeklini ayırt etmek için tasarlandı. Bunu yapmak için birçok geliştirmeye ihtiyaç duyuluyordu. Örneğin, robot için çıkarılacak malzemeyi tespit edecek bir yapay zekâ sistemi veya kompakt kum tanelerini çıkarmak için titreme hareketi yapabilen ince parmaklara sahip robotik bir el geliştirmeleri gerekiyordu. Araştırmayı yürüten kişilerden Edward Adelson yaptığı bir açıklamada, iyi bir dokunma hissine sahip olan ve hissettiği çeşitli şeyleri ayırt edebilen bir parmak geliştirmek istediklerini vurguluyor. Örneğin, geliştirilen yapay zekâ destekli bu parmak, gömülü bombaları bulmaya ve devre dışı bırakmaya çalışıyorsanız yardımcı olabilir.

Digger Finger’ın kumdan bir eşya çıkartma sürecini anlatan bir görsel
Digger Finger’ın kumdan bir eşya çıkartma sürecini anlatan bir görsel

Önceki Çalışmalar ile Digger Finger’in Birlikteliği

MIT’deki ekibin geliştirdiği yeni teknoloji, aynı araştırmacıların, yapay dokunuş kullanarak ayrıntılı bir şekilde 3 boyutlu nesneleri haritalandırmayı sağlayan GelSight adlı bir dokunsal sensör teknolojisi üzerine yaptığı önceki çalışmalara dayanıyor.

Peki, GelSight nedir ve nasıl yardımcı oluyor?


GelSight, bir dizi LED ışıkla kaplı şeffaf bir jelden oluşuyor. Jel nesnelerle her temas ettiğinde deforme oluyor ve bu deformasyondan dolayı jelin üzerinde bulunan LED’lerden gelen ışık ışınları da deforme oluyor. Nesnenin 3 boyutlu şekli, ışık ışınlarının deforme olmasına yani şeklinin bozulmasına sebep oluyor. Daha sonra bu bozulan ışık ışınları, MIT’deki araştırma ekibinin geliştirdiği bir makine öğrenme algoritması tarafından analiz edilerek şeklin 3 boyutlu yapısı ortaya çıkarılıyor.

 GelSight teknolojisi ile modeli oluşturulan bir cisim
GelSight teknolojisi ile modeli oluşturulan bir cisim

Geliştirilen Digger Finger sistemi için, MIT ekibi bu sistemin daha etkili bir şekilde çalışabilmesi için bir elektrikli süpürgenin hortumuna benzeyecek şekilde ayarladı. Araştırmacılar, önceden geliştirdikleri GelSight teknolojisinin daha doğru bir şekilde yüzey altı algılaması için kullanılabileceğine inanıyor. Şu anda birçok cihazda genel olarak, radar veya ultrasonik titreşimler gibi yöntemler kullanılıyor. Bunlar daha uzun bir mesafeyi kontrol etmeye izin veriyor ancak aynı zamanda bazenleri kayalar ve kemikler gibi farklı malzeme türlerini bomba gibi ana hedef olan malzemelerden ayırt etmekte başarısız oluyor. Bu da zaman zaman insanlar için büyük tehdit kaynağı olabiliyor.

Araştırmacıların daha etkili bir şekilde analiz yapılabilmesi için kullandığı tasarım
Araştırmacıların daha etkili bir şekilde analiz yapılabilmesi için kullandığı tasarım

Araştırmacılar, yapay zeka destekli robotlarını, yapay dokunuş daha iyi hale gelmeye devam ettiği sürece, insanları tehlikeye sokabilecek durumlarda da kullanabilmeyi istiyor. Ayrıca, yakın dönemde Digger Finger’ın tehlikeli yerlerde gömülü bomba veya kabloları aramak için kullanılabileceği belirtiliyor. Bundan yola çıkarak robotun tek kullanım alanının askerî alan olmadığını söyleyebiliriz. Örneğin, detaylı bir işlem yapılması gereken cerrahi operasyonlarda veya yer altında altın aramak gibi durumlarda da bu robot kullanılabilir. Ekip, MIT’nin Digger Finger’ı ile diğer robotik ellerin yakın bir gelecekte insan dengi kadar becerikli hale geleceğini ve şu anda yalnızca cerrah gibi bir alanda uzmanlaşmış insanlar için ayrılan hassas görevleri robotun üstleneceğini düşünüyor. Gelecekte bir robot ile evimizin altında bir mayın, altın bulabiliriz ya da belki de bu hassas robot eller önemli bir ameliyatta bizim hayatımızı kurtarabilir.

Kaynak: Interesting Engineering



Bu içerik Can Duru tarafından gelecekburada.net için hazırlanmıştır ve basılı veya çevrim içi yayınlarda dağıtımı konusunda hakları elinde tutar. Kaynak göstererek (ve link vererek) paylaşabilirsiniz.