• Can Duru

Üçüncü Bir Başparmağımız Olabilir mi?

Günümüzde yapay organların geliştirilmesi ile birçok çalışma yapılıyor. Yakın zamanda 3 boyut baskı teknolojisi ile geliştirilen yapay beyinleri sizlerle paylaşmıştık. Peki geliştirilen bu yeni teknolojiler göz önüne alındığında insanlar için on birinci bir robotik parmak geliştirmek mümkün olabilir mi? Araştırmacılar işte bu sorunun üzerine çalışmalar yapıyor. Bu araştırmalara göre gelecekte bizim hayal bile edemeyeceğimiz şeyler ile karşılaşmamız mümkün olabilir.

Robot kola bir örnek
Robot kola bir örnek

Robotlar ile alakalı bilimsel yazıların yayınlandığı Science Robotics dergisinde yayınlanan bir makaleye göre elimize takılan ekstra bir robot parmak, elimizin beynimizdeki kontrol şeklini değiştirebilir. Diğer bir deyişle, geliştirilen yeni robot parmak ile beyninizi 5 parmağınızın olduğuna değil de 6 parmağınızın olduğuna inandırabilirsiniz. Bu geliştirilen robotik parmak hayal ettiğimizden çok daha fazla özellik sunuyor. Örneğin, normal bir insan parmağı tek bir işlevi yerine getiriyor, elimizle ve diğer parmaklarımız ile koordine bir şekilde hayatımızı devam ettirmemize destek oluyor. Robotik parmakla ise normal bir insan parmağından farklı olarak parmağın gücü, şekli, rengi gibi birçok özelliği özelleştirebiliyoruz.


Üçüncü Başparmak” Tamamen Size Özel

Birçoğumuz bir elimizde iki tane başparmağımızın olmasına alışık değiliz ve bu durum ile nasıl başa çıkabileceğimizi bilmiyoruz. Bu durumdan dolayı araştırmacılar ilk olarak onları test aşamasına katılan insanları ekstra bir parmak kullanabilmeleri için eğitti. Daha sonra yapılan denemeler ile insanların çift başparmaklı ellerini kullanarak bloklardan bir kule inşa etmek gibi karmaşık görevleri etkili bir şekilde yerine getirebildikleri keşfedildi. Deney, robotik başparmağı kullanmak için beş gün süresince yoğun programlar ile eğitilmiş, günlük ev işlerinde robotik başpamağını kullanma görevi olan 20 katılımcıyı içeriyordu. Araştırmacıların aklındaki en büyük soru: vücudumuza entegre edilen parçaların, fiziksel yeteneklerimizi genişletmeyi amaçlayan bir alan olmasına rağmen beynimizin buna nasıl uyum sağlayabileceğiydi. Araştırma boyunca geliştirilen Üçüncü Başparmak teknolojisini kullanan insanları inceleyerek, insan beyninin fazladan bir vücut bölümünü destekleyip destekleyemeyeceği ve teknolojinin beynimizi nasıl etkileyebileceği hakkındaki temel sorulara cevaplar arandı. İlk başta belirttiğimiz gibi büyük kuleler inşa edebildiklerini düşünürsek beynimizin üçüncü bir başparmağı kabul ettiği ve rahat bir şekilde kontrolünü sağladığı söylenebilir.

Araştırmadaki insanlara takılan robotik parmak
Araştırmadaki insanlara takılan robotik parmak

Ayrıca “Üçüncü Başparmak” protezler gibi diğer geliştirilen birçok robotik parçanın aksine 3 boyutlu yazıcılar kullanılarak basılıyor. Dolayısıyla ekstra parmağı özelliştirmemiz çok daha kolay oluyor. İstersek mor renkte uzun bir parmak yapabilirken istersek de kısa mavi renkte bir parmak üretebiliyoruz. Bu parmak, yukarıdaki resimde de görebileceğimiz üzere gerçek başparmağımızın tam karşısına serçe parmağımızın altına takılabiliyor. Peki bu parmak ile beynimiz nasıl koordine bir şekilde çalışabiliyor?


Üçüncü Başparmağı entegre edilen kişi kişi, ayak başparmağının altına yerleştirilmiş basınç sensörleri aracılığıyla onu kontrol edebiliyor. Kablosuz olarak bağlanabilen iki parmak sensörü, ayak parmağımız üzerindeki sensörün baskısındaki en ufak değişikliklere bile anında tepki vererek robotik başparmağın hareket etmesini sağlıyor. Ayağımız ile elimizdeki bir parmağı yönetmek şu an için bize çok garip gelmesine rağmen araştırmadaki kişiler, eğitimden sonra rahat bir şekilde kontrol etmeyi başarabildiler.


Beynimiz robotik protezi kullanabilmemiz için parmak ile uyum sağlamalı

Katılımcıların başparmağı tam olarak kullanabilmeleri için birçok eğitimden geçmesi gerekiyordu. Deneklerin robot başparmak eğitimleri, genel olarak elleriyle Üçüncü Başparmak arasındaki işbirliğini geliştirmek için tasarlanmıştı ve tek elle birden fazla top tutabilme gibi koordinasyon gerektiren görevlere odaklanıyordu. Katılımcılar bu eğitimleri gerçekleştirirken,; kaslarımızın kontrolünü sağlayan gelişmiş motor kontrolü, el-robotik başparmak koordinasyonu ile robotu hızlı bir şekilde yönetebilmek için gereken temel kas hareketlerini öğrendiler. Kişiler eğitimin sonunda, ister bir matematik problemi üzerinde düşünürken isterse de gözü kapalı bir ahşap blok kule inşa ederken üçüncü başparmağı başarıyla kullanabildiler.

Üçüncü başparmağın kullanılabileceği matematik problemi çözme süreci
Üçüncü başparmağın kullanılabileceği matematik problemi çözme süreci
Robotik parmak gibi vücudumuza eklediğimiz ek parçalar, insanların daha verimli çalışmasını sağlayabilir. Bu şekilde de robotik parmak, yakın gelecekteki insanlar için devrim yaratabilecek bir başlangıç olabilir. – Araştırmalara destek olan University College London Bilişsel Sinirbilim Enstitüsü’nden Paulina Kieliba

Ancak Paulina Kieliba’nın belirttiği seviyeye ulaşmamız için daha çalışmamız çok gerekebilir. Her ne kadar katılımcılar üçüncü başparmağı kontrol edebilmiş olsa da araştırmacılara göre uzun vadeli kullanım için uygun değil. Yakın bir gelecekte ayağımızdaki sensörlerin de kaldırılarak sadece beynimiz ile kontrol edilebilen 3 boyutlu baskı ile basılmış ek parmaklar görmemiz mümkün olabilir. Bu sayede Paulina Kielina’nın düşündükleri hayata geçebilir. Şu an on tane parmağımız veya iki tane kolumuz olabilir ancak belki de gelecekte bu teknolojilerin yardımı ile dört kollu 16 parmaklı bir robot-insana dönüşebiliriz.

Kaynak: Interesting Engineering



Bu içerik Can Duru tarafından gelecekburada.net için hazırlanmıştır ve basılı veya çevrim içi yayınlarda dağıtımı konusunda hakları elinde tutar. Kaynak göstererek (ve link vererek) paylaşabilirsiniz.